Hoe poets je je tanden goed? Stappenplan voor tandenpoetsen

Hoe poets je je tanden goed? Stappenplan voor tandenpoetsen

Tandenpoetsen is zo'n dagelijkse gewoonte waar je nauwelijks nog bij stilstaat. Toch maakt hoe je poetst veel verschil. Niet harder poetsen of steeds een andere techniek proberen, maar rustig alle oppervlakken bereiken en de borstel goed langs de tandvleesrand plaatsen. Met een vaste volgorde wordt tandenpoetsen bovendien een stuk eenvoudiger.

In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe je met een handtandenborstel poetst, hoeveel druk je nodig hebt en welke plekken gemakkelijk worden overgeslagen.

Kort samengevat

  • Poets twee keer per dag ongeveer twee minuten.
  • Gebruik bij een handtandenborstel lichte druk; krachtig schrobben is niet nodig.
  • Plaats de borstel bij volwassenen en oudere kinderen schuin tegen de tandvleesrand.
  • Maak korte heen-en-weergaande bewegingen.
  • Poets steeds de binnenkant, buitenkant en bovenkant van alle tanden en kiezen.
  • Besteed extra aandacht aan de achterste kiezen en de overgang tussen tand en tandvlees.
  • Een vaste poetsvolgorde helpt om geen plekken over te slaan.
  • Of je je tandenborstel vooraf natmaakt, is voor de plaqueverwijdering niet bepalend.
  • Vervang je tandenborstel wanneer de haren duidelijk versleten, verbogen of gerafeld zijn.

Waarom is goed tandenpoetsen belangrijk?

De belangrijkste functie van tandenpoetsen is het verwijderen van tandplak. Tandplak is een zachte laag die zich op de tanden en langs de tandvleesrand vormt. Als je die regelmatig verwijdert, help je je mond schoon te houden en verklein je de kans op problemen met tanden en tandvlees.

De Nederlandse Vereniging voor Parodontologie noemt consequent en goed verwijderen van tandplak als basis van dagelijkse mondverzorging.  Daarbij gaat het niet alleen om hoe vaak je poetst. Ook poetsduur, techniek en aandacht voor alle oppervlakken maken verschil.

Hoe vaak en hoe lang moet je tandenpoetsen?

Voor volwassenen wordt in Nederland doorgaans geadviseerd om twee keer per dag ongeveer twee minuten te poetsen. Die twee minuten geven je vooral genoeg tijd om systematisch alle tanden en kiezen langs te gaan.

ACTA benadrukte in recent Nederlands onderzoek opnieuw dat niet alleen het type tandenborstel telt, maar ook hoeveel tijd mensen daadwerkelijk aan tandenpoetsen besteden.  Een timer kan handig zijn als je merkt dat je anders snel klaar bent, maar twee minuten is geen wedstrijd. Het doel is vooral dat je rustig alle vlakken bereikt.

Hoe poets je je tanden met een handtandenborstel?

Een vaste volgorde maakt het makkelijker om niets over te slaan.

Een praktische manier is de drie B's:

  • Binnenkant
  • Buitenkant
  • Bovenkant

Deze indeling komt ook terug in Nederlandse poetsadviezen.

1. Begin op een vaste plek

Kies bijvoorbeeld linksboven of rechtsonder en begin iedere keer op dezelfde plek.

Werk vervolgens tand voor tand of in kleine groepjes door je mond.

Door steeds dezelfde volgorde te gebruiken, hoef je tijdens het poetsen minder na te denken en is de kans kleiner dat je een deel overslaat.

2. Plaats de borstel schuin tegen de tandvleesrand

Bij oudere kinderen en volwassenen wordt geadviseerd de borstel ongeveer 45 graden schuin tegen de tandvleesrand te plaatsen. Zo bereik je de overgang tussen tand en tandvlees, een plek waar tandplak zich gemakkelijk ophoopt.

3. Maak korte bewegingen

Gebruik kleine, korte heen-en-weergaande bewegingen. Je hoeft niet krachtig te schrobben. Nederlandse poetsinstructies benadrukken juist dat een klein beetje druk voldoende is.

4. Poets de buitenkant

Ga rustig langs de buitenzijde van alle tanden en kiezen. Blijf de borstel langs de tandvleesrand plaatsen en werk systematisch van de ene naar de andere kant.

5. Poets de binnenkant

De binnenzijde wordt gemakkelijk vergeten, vooral achter de voortanden. Bij de binnenkant van je voortanden kun je de borstel wat rechter houden en met korte bewegingen werken.

6. Poets de bovenkant van je kiezen

Poets ook de kauwvlakken van je kiezen. Daar zitten groeven en putjes waar makkelijk voedselresten en tandplak achterblijven.

Zo heb je alle drie de B's gehad: binnenkant, buitenkant en bovenkant.

Hoe hard moet je tandenpoetsen?

Niet hard. Meer druk betekent niet dat je automatisch beter poetst. De borstelharen moeten contact maken met de tanden en tandvleesrand, maar krachtig schrobben is niet nodig. Nederlandse poetsadviezen noemen expliciet dat een klein beetje druk voldoende is.

Merk je dat de haren van je tandenborstel snel uiteen gaan staan? Dan kan dat een teken zijn dat je behoorlijk veel druk gebruikt. Rustige, gecontroleerde bewegingen zijn belangrijker dan kracht.

Welke tandenborstel gebruik je?

Bij een handtandenborstel spelen onder andere de grootte van de borstelkop en de stevigheid van de haren een rol. Nederlandse mondzorginformatie adviseert bij handtandenborstels doorgaans medium tot zachte haren, terwijl internationale richtlijnen vaak zachte haren als uitgangspunt nemen. Nature's Groove heeft zachte, medium en harde handtandenborstels.

Welke stevigheid het prettigst is, hangt onder andere af van je poetsdruk en persoonlijke voorkeur. Hardere haren betekenen niet automatisch dat je tanden schoner worden. Twijfel je welke hardheid bij jou past? Lees dan Zachte, medium of harde tandenborstel: wat past bij jou?.

Moet je je tandenborstel natmaken voor het poetsen?

Je hoeft je tandenborstel niet per se nat te maken voordat je gaat poetsen. Onderzoek naar poetsen met een natte of droge tandenborstel laat zien dat vooraf spoelen met water of droog borstelen op zichzelf geen betere plaqueverwijdering geeft. Het belangrijkste is niet het water op de borstel, maar dat je lang genoeg, zorgvuldig en met goede techniek poetst.

Welke plekken worden vaak vergeten?

Een vaste poetsvolgorde helpt vooral bij moeilijk bereikbare plekken. Let extra op:

  • de achterkant van de achterste kiezen;
  • de binnenkant van de ondertanden;
  • de binnenkant van de boventanden;
  • de tandvleesrand;
  • tanden die gedraaid of wat scheef staan;
  • plekken waar tanden dicht tegen elkaar staan.

Je hoeft op die plekken niet harder te poetsen. Geef ze vooral iets meer aandacht.

Moet je ook tussen je tanden reinigen?

Een gewone tandenborstel bereikt niet alle ruimtes tussen tanden en kiezen even goed. Welke aanvullende reiniging voor jou passend is, hangt af van je gebit en mondgezondheid.

Heb je bijvoorbeeld grotere ruimtes tussen tanden, tandvleesproblemen, kronen of andere specifieke aandachtspunten, dan kan een tandarts of mondhygiënist adviseren welk hulpmiddel geschikt is.

Hoe houd je je tandenborstel schoon?

Na het poetsen:

  • spoel de borstelharen goed af;
  • schud overtollig water eruit;
  • zet de tandenborstel zo neer dat hij aan de lucht kan drogen;
  • voorkom dat de borstel langdurig vochtig blijft;
  • deel je tandenborstel niet met anderen.

Je hoeft een tandenborstel niet wekelijks te ontsmetten met azijn, baking soda of andere huishoudelijke middelen. Gewoon goed afspoelen en laten drogen is meestal voldoende.

Wanneer moet je je tandenborstel vervangen?

Kijk niet alleen naar de kalender, maar vooral naar de borstelharen. Zijn ze verbogen, gerafeld, duidelijk uiteen gaan staan of voelt de borstel niet meer prettig aan? Dan is het tijd voor een nieuwe. Zijn jouw haren al versleten? Bekijk dan onze bamboe tandenborstels.

Bij Nature's Groove hanteren we als praktische richtlijn 1 tot 3 maanden, afhankelijk van hoe snel de haren slijten. Wil je hier meer over weten? Lees dan Hoe vaak moet je je tandenborstel vervangen?.

En maakt het materiaal van de tandenborstel uit voor het poetsen?

Voor goed poetsen zijn techniek, borstelkop, borstelharen en consequent gebruik belangrijker dan het materiaal van het handvat.

Bij Nature's Groove gebruiken we een FSC-gecertificeerd bamboe handvat. Daardoor wordt voor het handvat bamboe gebruikt in plaats van kunststof en bevat de tandenborstel minder kunststof dan een vergelijkbare tandenborstel met een volledig kunststof handvat.

De borstelharen zijn gemaakt op basis van castorolie, een hernieuwbare grondstof. Om er bruikbare haren van te maken, wordt de castorolie verwerkt tot nylon. De haren zijn daardoor niet biologisch afbreekbaar.

Dat maakt de tandenborstel vooral een bewuste keuze voor wie minder kunststof wil gebruiken in zijn dagelijkse mondverzorging.

Wil je meer weten over het bamboe handvat, de borstelharen en de verschillende hardheden? Lees dan Alles over de bamboe tandenborstel.

Maak ook van tandenpoetsen een rustig moment

Tandenpoetsen moet iedere dag. Juist daarom kan het prettig zijn om er geen gehaaste handeling van te maken. Twee minuten waarin je niet ondertussen je telefoon bekijkt of alweer met het volgende bezig bent. Volg rustig je vaste poetsvolgorde, let op hoeveel druk je gebruikt en geef ieder deel van je gebit even aandacht. Een klein dagelijks ritueel hoeft niet bijzonder te zijn om toch een moment van selfcare te worden.

Veelgestelde vragen over tandenpoetsen

Hoe poets je je tanden op de juiste manier?

Gebruik een vaste volgorde en poets de binnenkant, buitenkant en bovenkant van alle tanden en kiezen. Plaats een handtandenborstel schuin tegen de tandvleesrand en maak korte, rustige bewegingen.

Hoe lang moet je tandenpoetsen?

Voor volwassenen wordt doorgaans ongeveer twee minuten per poetsbeurt aangehouden.

Hoe vaak moet je tandenpoetsen?

Het algemene advies voor volwassenen is twee keer per dag.

Moet je hard drukken tijdens het tandenpoetsen?

Nee. Een klein beetje druk is voldoende. Hard schrobben is niet nodig om tandplak te verwijderen.

Moet je een tandenborstel natmaken voor het poetsen?

Dat hoeft niet. Nat of droog beginnen is vooral een kwestie van voorkeur. Goed en lang genoeg poetsen is belangrijker.

Welke beweging moet je maken tijdens het tandenpoetsen?

Bij een handtandenborstel kun je korte heen-en-weergaande bewegingen maken. Bij volwassenen en oudere kinderen wordt de borstel daarbij ongeveer 45 graden richting de tandvleesrand geplaatst.

Welke delen van je tanden moet je poetsen?

Poets altijd de binnenkant, buitenkant en bovenkant van de tanden en kiezen. Een vaste volgorde helpt om geen vlakken over te slaan.

Is een zachte of medium tandenborstel beter?

Voor veel mensen zijn zachte of medium borstelharen een goede keuze. Welke stevigheid bij jou past, hangt ook af van je poetsdruk en mondsituatie. Hardere haren poetsen niet automatisch beter.

Hoe vaak moet je een tandenborstel vervangen?

Kijk vooral naar slijtage. Bij Nature's Groove adviseren we praktisch om de tandenborstel iedere 1 tot 3 maanden te vervangen, afhankelijk van hoe snel de haren slijten.

Kan ik met een bamboe tandenborstel net zo poetsen als met een kunststof tandenborstel?

Ja. Het materiaal van het handvat verandert de basistechniek niet. Je poetst op dezelfde manier.

Hoe we de informatie in deze blog hebben samengesteld

Voor deze blog hebben we gekeken naar de richtlijnen die het KNMT aangeeft. De richtlijnen beschrijven bij volwassenen en oudere kinderen onder andere:

  • korte heen-en-weergaande poetsbewegingen;
  • de borstel ongeveer 45 graden richting de tandvleesrand plaatsen;
  • weinig druk gebruiken;
  • en een vaste volgorde met binnenkant, buitenkant en bovenkant aanhouden.

Daarnaast gebruiken we informatie van ACTA over de invloed van poetstijd en poetsgedrag op het verwijderen van tandplak.

Voor algemene informatie over tandplak en dagelijks tandenpoetsen hebben we ook informatie van de Nederlandse Vereniging voor Parodontologie geraadpleegd.

Voor de vraag of een tandenborstel vooraf natgemaakt moet worden, hebben we Nederlands tandheelkundig onderzoek geraadpleegd waarin geen extra plaqueverwijdering werd gevonden door vooraf spoelen met water of door droog te poetsen.

De productinformatie over bamboe en borstelharen is gebaseerd op de specificaties van de Nature's Groove tandenborstels.